Murakami đã “mãn dục”

Đọc sách và ngắm dân tình ở Zone 9. Hình ảnh này sẽ không bao giờ tồn tại lần nữa :'(

Cuối cùng thì tập thứ 3, cũng là tập cuối của 1Q84 đã đến tay bạn đọc Việt Nam sau khi phải chờ đợi gần một năm qua. Với tác phẩm được coi là đồ sộ nhất của ông cho tới thời điểm này, phong cách của Haruki Murakami đã thay đổi khá nhiều. Các nhân vật trong 1Q84 bớt lãnh cảm hơn với đời, hạn chế “ăn không ngồi rồi” khi đều có công việc và hoài bão nhất định, chứ không đơn thuần là chỉ có ăn, ngủ và suy tư dưới giếng cạn. Tuy nhiên, có một thiếu vắng lớn ở 1Q84 mà tôi và những người yêu thích Murakami không biết nên vui hay nên buồn. Đó là ông đã chẳng chiêu đãi người đọc một “bữa tiệc sex” nào trong cả ba tập truyện.

Yếu tố tình dục luôn là một điểm sáng trong những cuốn tiểu thuyết dài lê thê mang đậm màu sắc siêu thực hại não của Murakami. Ông viết về sex rất ngọt, rất khéo, rất táo bạo mà cũng rất ý nhị. Ông biết dừng lại giữa ranh giới của nghệ thuật và khiêu dâm, giữa lãng mạn và nhục dục tầm thường. Sex của ông đủ để người đọc thấy bứt rứt không yên, nhưng chưa đến mức một tay cầm gáy sách, một tay tự sờ xuống phần dưới rốn của họ trong vô thức.

Trong nhiều tác phẩm, Murakami đã đặt sex làm trọng tâm của câu chuyện, là chìa khóa giải thoát cho các nhân vật bị bế tắc trong cái giới hạn riêng của họ. Đó là lần ngoại tình đầu tiên và cũng là cuối cùng của Hajime với Shimamoto-san trong ngôi nhà nhỏ ở Hakone (Phía Nam biên giới, phía Tây mặt trời). Đó là cuộc làm tình trong vô thức giữa Toru Okada và cô gái điếm tinh thần Kano Creta (Biên niên ký chim vặn dây cót). Cũng có thể là khi Toru Watanabe khám phá những “nếp nhăn” trên cơ thể Reiko (Rừng Na-uy). Những cuộc tình đó ngoài việc thỏa mãn nhu cầu thân xác của cả các nhân vật trong truyện, còn là “phần thưởng” cho độc giả, những người đã rất kiên nhẫn đọc tới trang cuối cùng của cuốn sách mà họ thừa hiểu rằng dù có đọc đi đọc lại bao nhiêu lần nữa trong đời, họ cũng sẽ chẳng bao giờ hiểu được hết ý nghĩa thực sự của chúng. Nhưng không chỉ có vậy, sau những cuộc mây mưa này, hầu hết các nhân vật đều một phần hoặc hoàn toàn tìm lại được con người thật của mình. Nói cho ngắn gọn, sex của Murakami là để câu khách mà cũng không phải để câu khách.

Trở lại với 1Q84, trong phần thứ 3 có một tình tiết khiến độc giả “khấp khởi mừng thầm” vì tưởng rằng sắp được thưởng thức một “bữa tiệc sex buffet”. Đó là đoạn Tengo đi chơi tối cùng ba cô y tá ở thành phố mèo. Họ đã ăn thịt nướng, đến quán bar uống whiskey và nói những chuyện rất gợi mở về tình dục. Nếu là một Murakami trước đây, hẳn ông sẽ kết thúc chương này với một cuộc hoan lạc foursome ngoạn mục giữa anh giáo viên dạy toán ở trường dự bị ba mươi tuổi cao lớn khỏe mạnh, với ba cô y tá được miêu tả là nóng bỏng, ngực to và buồn chán ở cái thị trấn nhỏ bé tẻ nhạt. Nhưng cuối cùng chẳng có chuyện gì xảy ra cả. Tengo về nhà cùng cô y tá Adachi Kumi. Họ ngồi bên nhau trên chiếc ghế tình nhân, hút cần sa và nghe tiếng cú kêu. Chỉ thế mà thôi. Ở đoạn cuối câu chuyện cũng có trường đoạn chăn gối giữa Tengo và Aomame. Nhưng chúng trôi qua tuồn tuột, chẳng có cảm giác gì của hai con người yêu thầm nhau suốt hai mươi năm mới gặp lại. Những người dễ tính có thể lập luận rằng vì Aomame đang mang thai, nên không thể làm tình mãnh liệt được. Nhưng tôi thì lại nghĩ rằng Murakami chỉ muốn viết cho chóng xong để còn nộp bản thảo cho gã biên tập viên nào đó đang gào thét đòi nợ ông. 

Độc giả có thể thông cảm cho Murakami, ông đã lớn tuổi và chắc hẳn ham muốn với chuyện đó không còn như cái thời trai trẻ. Khi bạn đã không còn đam mê với một điều gì đó, thì việc bạn lạnh nhạt với nó, thờ ơ với nó, thậm chí tránh nhắc đến nó cũng là điều bình thường. Tôi tin rằng trong các tác phẩm sau này của ông, sex sẽ không còn là yếu tố then chốt nữa. Với những gì đã làm ở 1Q84, dường như Murakami muốn ngắn gọn hóa diễn biến của câu chuyện, và thổi sức sống mới cho những nhân vật của mình trở nên đa dạng hơn. Có lẽ ông đã nhận ra rằng những gã đàn ông mờ nhạt chỉ biết ăn, ngủ và làm tình với những cô gái nóng bỏng đã bắt đầu khiến độc giả thấy chán rồi. 

Hoàng Nhật